Bir noktadan sonra şirketler, CEO’nun ne kadar bildiğiyle değil; ekibin birlikte ne kadar düşünebildiğiyle büyür.
Yıllar boyunca liderliği; en çok bilen, en hızlı karar veren ve herkese yön gösteren kişi olmak olarak tanımladık.
Bugün ise iş dünyası bambaşka bir yere evriliyor.
Artık CEO’nun değeri, odadaki en zeki kişi olmasında değil; odadaki farklı zekâları aynı amaç etrafında buluşturabilmesinde yatıyor.
Buna birliktelik zekâsı diyoruz.
Ve bana göre önümüzdeki yıllarda CEO’ların en çok geliştirmesi gereken kaslardan biri de bu olacak.
Kahraman CEO Dönemi Bitiyor
İşletme sahipleriyle çalışırken sık gördüğüm bir durum var.
Şirket büyüdükçe CEO’nun omuzlarına görünmeyen yükler biniyor.
- Her önemli kararda son sözü söyleyen kişi oluyor.
- En kritik müşteriyi o yönetiyor.
- En zor çalışanı o çözüyor.
- En büyük krizde herkes onun kapısını çalıyor.
Bir süre sonra şirketin bütün refleksleri tek bir kişiye bağlanıyor.
İlk bakışta bu güçlü bir liderlik gibi görünebilir.
Ama aslında organizasyonun düşünme kapasitesi giderek daralıyor.
Çünkü herkes aynı kişiye bakmaya başlıyor.
Oysa güçlü şirketler, tek bir kişinin zekâsıyla değil; birlikte üretebilen ekiplerle büyüyor.
Birliktelik Zekâsı Nedir?
Birliktelik zekâsı…
Farklı bakış açılarını aynı hedef etrafında buluşturabilme becerisidir.
Farklı deneyimleri rekabet ettirmek yerine birbirini tamamlayacak hâle getirebilmektir.
Ve en önemlisi…
İnsanların kendilerini güvenle ifade edebildikleri bir kültür oluşturabilmektir.
Çünkü insanlar fikirlerini söylemekten çekiniyorsa… En iyi fikirler hiçbir zaman masaya gelmez.
Aynı Düşünen İnsanlar Değil, Farklı Düşünebilen İnsanlar
Birçok yönetici uyumlu ekipler kurmaya çalışıyor.
Ben ise önce şu soruyu soruyorum:
Ekibiniz birbirine benziyor mu, yoksa birbirini tamamlıyor mu?
Çünkü birbirinin aynısı düşünen insanlar…
- Daha az çatışır.
- Ama daha az öğrenir.
- Daha az sorgular.
- Daha az üretir.
Gerçek gelişim, farklı bakış açılarının güven içinde konuşabildiği ortamlarda ortaya çıkar.
CEO’nun görevi de tam burada başlar.
Herkesin aynı şeyi düşündüğü toplantılar yönetmek değil… Kimsenin söylemeye cesaret edemediği fikrin de masaya gelebileceği bir ortam oluşturmak.
Liderlik, Her Zaman En Önde Durmak Değildir
Liderliği çoğu zaman görünür olmakla karıştırıyoruz.
Oysa en güçlü liderlerden bazıları…
En az konuşanlardır.
Çünkü bilirler ki…
Kendileri konuştuğunda bir kişi öğrenir.
Ekip konuştuğunda ise herkes öğrenir.
Bazen CEO’nun yapabileceği en güçlü liderlik davranışı;
Bir adım geri çekilip ekibinin birbirinden öğrenmesine alan açmaktır.
Çünkü amaç, her toplantının en etkili kişisi olmak değildir. Amaç, her toplantının sonunda ekibin birlikte daha güçlü düşünmesini sağlamaktır.
Birliktelik Kültürü Tesadüfen Oluşmaz
Şirketlerde kültür, duvara yazılan değerlerle oluşmaz.
Kültür;
- Her gün alınan kararlarla,
- Kurulan ilişkilerle,
- Dinleme biçimiyle,
Farklı fikirlere verilen tepkilerle oluşur.
CEO bir fikri küçümsediğinde…
- Bir kişi değil, bütün organizasyon susar.
CEO farklı görüşleri gerçekten merak ettiğinde ise…
- Organizasyon düşünmeye başlar.
Bu yüzden kültür, CEO’nun anlattığı değil;
- CEO’nun her gün yaşattığı şeydir.
CEO’nun Gerçek Etki Alanı
Bugün birçok CEO teknolojiyi konuşuyor.
- Yapay zekâyı konuşuyor.
- Dijital dönüşümü konuşuyor.
Elbette bunların hepsi önemli.
Ama bana göre geleceğin rekabet avantajını belirleyecek asıl konu şu olacak:
Şirketiniz, birlikte düşünebiliyor mu?
Çünkü bilgiye ulaşmanın kolaylaştığı bir dünyada farkı yaratan şey bilgi değil;
Bilgiyi birlikte yorumlayabilme becerisi olacak.
İşte bu yüzden birliktelik zekâsı artık “iyi olsa güzel olur” denilecek bir liderlik becerisi değil.
Sürdürülebilir büyümenin temel kaslarından biri.
CEO’nun görevi bütün cevaplara sahip olmak değildir.
Doğru soruları soran,
Farklı bakış açılarını buluşturan,
İnsanların birlikte üretebildiği bir kültür inşa etmektir.
Çünkü büyük şirketler…
Tek bir kişinin başarısıyla değil,
Birlikte düşünebilen insanların oluşturduğu ekosistemlerle büyür.
Ve unutmayın…
CEO’nun gerçek gücü, ne kadar görünür olduğu değil; kendisi görünmese bile ekibinin birlikte üretebildiği bir yapı kurabilmesidir.
🎥 Bu Konuyu İş’te Ezber Bozanlar’da da Konuştuk
Bu yazıda CEO’nun görünmeyen kası olan birliktelik zekâsını ele aldım.
Bu konuyu İş’te Ezber Bozanlar programımda sevgili konuklarım Münteha Adalı ve Sosyolog Merve Turhan çok farklı bir perspektiften değerlendirdik.
Bölümde ayrıca;
- Birliktelik zekâsı nasıl geliştirilir?
- Lider neden bazen geri planda kalmalıdır?
- Farklılıklar nasıl ortak bir güce dönüşür?
- Kurum kültürü neden tesadüfen oluşmaz?
sorularını da masaya yatırıyoruz.
Yazar: Ayşegül Coşkuner
